วันศุกร์ที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2569

เศรษฐศาสตร์ในชาหนึ่งจอก


        เมื่อเร็วๆนี้ ต๋งยวี่ฮุย อินฟลูเอนเซอร์ชาวจีนได้ทำการขายใบชาออนไลน์แบบไลฟ์สด แล้วเกิด “talk of the town” ในวงการชาหวู่หยีซาน มีการโต้แย้งอย่างรุนแรงกรณี---ชาแดง “เจิ้งซานเสียวจ่ง” ราคา 139 ¥/ชั่ง (รวมทั้งชาวูหลง “เหยียนฉาโย่วกุ้ย” ราคา 138 ¥/ชั่ง)

ต๋งยวี่ฮุย (董宇辉) อินฟลูเอนเซอร์ชาวจีนกำลังไลฟ์สดขายชาแดง “เจิ้งซานเสียวจ่ง/正山小种” ราคา 139 ¥/ชั่ง

        เนื่องจากราคาขายที่ต่ำกว่าราคาตลาดอย่างมาก ทำให้ผู้คนสงสัยอย่างแรงกล้าต่อคุณภาพและแหล่งที่มาของใบชา

        คอชาผู้มากประสบการณ์บอกว่าเป็นชาปลอมที่หลอกลวงผู้บริโภค ผู้บริโภคทั่วไปกล่าวว่าเป็นราคาที่สมเหตุสมผล(คุ้มค่ามาก) ผู้ประกอบการทรงคุณวุฒิกังวลว่าจะเป็นการทำลายชื่อเสียงชาแดงเจิ้งซานเสียวจ่ง

        ความเป็นจริง ชาที่แขวนชื่อเจิ้งซานเสียวจ่งมิใช่ว่าล้วนเป็นเรื่องเดียวกัน ปัญหาหลักอยู่ตรงที่ “การรับรู้ที่คลาดเคลื่อน” 

▲เบื้องหลังของการโต้แย้ง คือ “3 คน 3 มุม” กับอีกหนึ่ง “การรับรู้ที่คลาดเคลื่อน/认知错位


        ▽ เจิ้งซานเสียวจ่งแยกแยะออกเป็น 3 ระดับชั้น :


          1) เกรดชั้นเยี่ยม : เจิ้งซานถงมู่กวนของแทร่ 

            - แหล่งพื้นที่ผลิตอยู่ในแถบใจกลางที่ตั้งอยู่ในพิกัดทางภูมิศาสตร์ที่แน่นอน

            - ความสูงเหนือระดับน้ำทะเล 1000+ ม.

            - การเด็ดเก็บใบชาสดด้วยมือ

            - รมควันไม้สนแดงจีนที่ 60°C นาน 10 ชม.

            - ผลผลิตรวมต่อปีมีเพียง 3 แสนชั่ง [1 ชั่ง(จีน) = 500 กรัม]

            - ราคาตลาด : 500 ¥/ชั่ง ขึ้นไป 

▲ระดับชั้นที่ 1 : ถงมู่กวน/桐木关 , Terroir และกรรมวิธีการผลิตที่สุดยอด


          2) เกรดโข่งเหลียง : ว่ายซานเสียวจ่ง 

            - ไม่ได้อยู่แถบใจกลางในหวู่หยีซาน

            - การเด็ดเก็บและการผลิตใบชาโดยเครื่องจักร

            - กรรมวิธีการผลิตแบบเรียบง่าย ต้นทุนต่ำ

            - ราคาตลาด : 100-300 ¥/ชั่ง 

▲ระดับชั้นที่ 2 : ว่ายซานเสียวจ่ง/外山小种 , โข่งเหลียงฉา/口粮茶 ชาสามัญที่พึ่งพอใจ


          3) เกรดโภคภัณฑ์ : กงฟูชาแดงทั่วไป 

            - แหล่งพื้นที่ผลิตอาจไม่อยู่ในหวู่หยีซาน

            - สั่งซื้อจากเถาเป่ารวมค่าส่งราคา 9.9 ¥


        ส่วนชาแดงรุ่น 139 ¥/ชั่ง เพียงประทับตรา “หวู่หยีซาน/武夷山” ไม่มีเครื่องหมายสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) นี้ก็คือเป็นโข่งเหลียงฉาว่ายซานเสียวจ่ง มิใช่เป็นชาจากแหล่งใจกลางถงมู่กวน 

▲“เจิ้งซานเสียวจ่ง/正山小种” ที่คุณดื่มเป็นชาเกรดไหน : 1. เจิ้งซานถงมู่กวนของแท้ ; 2. ว่ายซานเสียวจ่ง ; 3. กงฟูชาแดง  


        ▽ ทำไมราคาแตกต่างกันถึง 70 เท่า :


          ๑) ต้นทุนของถงมู่กวนของแทร่ 

            - ค่าจ้างการเด็ดเก็บใบชาสด 200-300 ¥/วัน เด็ดได้เพียงไม่กี่ชั่ง  

            - ต้นทุนของไม้สนแดงจีนเพิ่มขึ้นสูงมากเนื่องจากโรคและแมลงศัตรูพืช

            - อาจารย์ชาต้องเฝ้าดูการรมปิ้งชาตลอด 24 ชม.

            - ผลผลิตรวมต่อปีมีจำนวนจำกัด ; อุปสงค์ > อุปทาน


          ๒) ต้นทุนของว่ายซานเสียวจ่ง

            - การเด็ดเก็บและการผลิตได้ในปริมาณมากโดยเครื่องจักร

            - วัตถุดิบเหลือล้น กำลังการผลิตมาก

            - ต้นทุนเพียง 1/5 ของชาของแท้

            - ทำนองเดียวกับการปิ้งชาตานฉงด้วยถ่านโดยคนและการผลิตโดยเครื่องจักรที่ต้นทุนแตกต่างกัน 10 เท่า กรรมวิธีการผลิตที่แตกต่างกันจะมีต้นทุนที่แตกต่างกันมาก 

ราคาที่แตกต่างจาก 680 ถึง 9.9 เป็นเพราะต้นทุน


        ▽ ข้อเท็จจริงของการโต้แย้งครั้งนี้ :


        “ปัญหา”หนึ่งเดียวของต๋งยวี่ฮุย อาจเป็นเพราะไม่ได้นำ“โข่งเหลียงฉา”นี้มาพูดให้ทะลุปรุโปร่ง ทำให้ผู้คนบางส่วนเข้าใจผิดคิดว่าเสียเงิน 139 ¥ แล้วสามารถซื้อถงมู่กวนของแท้

        แต่จะมากล่าวหาว่าขายชาปลอม? เป็นการปลักปลำมากเกินไป?

        ก็เสมือนที่ไม่สามารถกล่าวว่า คนที่ทานบะหมี่สายสี่เป็นผู้ไม่รู้อาหารรสเลิศ ทานไข่เจียวปูเจ๊ไฝ(อาหารมิชลิน)แล้วเป็นคนโง่


        ต่างคนต่างก็สนองตอบต่อความต้องการของตนเองที่แตกต่างกัน ไม่จำเป็นต้องมาโต้เถียงว่าใครถูกใครผิด

        ความเป็นจริง ใบชาในถ้วยเล็กๆใบหนึ่ง เบื้องหลังยังมีเคล็ดลับ ต้นทุนของแหล่งผลิต กรรมวิธีการผลิต อีกจิปาถะเหล่านี้ล้วนเป็นตัวกำหนดคุณค่าสุดท้ายของมัน

        ให้เกียรติกับชาสามัญ นับถือต่อชาชั้นเยี่ยม ชาเป็นเช่นดั่งนี้ สรรพสิ่งล้วนเป็นเช่นนั้นเอง  

▲ไม้บรรทัดอันเดียว ไม่สามารถใช้วัด 2 ความต้องการที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง : ชิมลิ้มรส Terroir และการสืบสาน | แสวงหาราคาที่สมเหตุสมผลและความสะดวก


        ▽ การบริโภคด้วยสติปัญญา :


        สามารถดื่มชาแพงได้ถือเป็นความสามารถ สามารถดื่มชาถูกด้วยความเข้าใจถือเป็นความชาญฉลาด


        หลักใหญ่ใจความคือ :

        - รับรู้ความต้องการของตนเองอย่างถ่องแท้

        - เข้าใจเงินที่จ่ายไปกับสิ่งที่ซื้อมาคืออะไร

        - อย่าใช้ราคาของโข่งเหลียงฉาแล้วต้องการคุณภาพของชาชั้นเยี่ยม

        - ราคาแตกต่างกัน มิใช่ใครดีใครเลว เพียงคุณยอดเสียเงินเพื่อคุณค่าตรงจุดไหน 

        - ควรที่จะเริ่มต้นด้วยการดื่มโข่งเหลียงฉาที่ราคาจริงใจก่อน นี่มิเพียงเป็นการดื่มชา ยิ่งเป็นการฝึกฝนเรียนรู้การรับรสของคุณ จนเมื่อปลายลิ้นของคุณยิ่งมายิ่งรับความรู้สึกไว สามารถแยกแยะความแตกต่างที่เพียงน้อยนิดได้ แล้วจึงไปท้าทายผลิตภัณฑ์ชาชั้นเยี่ยมเหล่านั้น คุณก็จะค้นพบโลกใบใหม่

▲การเป็นผู้บริโภคที่ฉลาด : เสาะแสวงหา, เจาะจงชัดเจน 

▲ทางออกของธุรกิจ : ข้อมูลข่าวสารต้องโปร่งใส, ต้องทำให้ใบชาทุกใบเป็นที่น่าเชื่อถือและถูกต้อง



เอกสารอ้างอิง :

1. 139元正山小种真相揭秘http://xhslink.com/o/7DvgorW7xuE